Rồi còn lại những gì?

Tòa nhà 213 Đồng Khởi bị phá dỡ, hàng cây cổ thụ lớn nhất trên đường Tôn Đức Thắng bị đốn hạ, nhà máy đóng tàu Ba Son đang bị đập bỏ ... Rất nhiều di sản quý báu, có giá trị lịch sử đã không thể cạnh tranh được với giá trị thương mại.

Tôi mới có chuyến công tác Thành phố Hồ Chí Minh, đi qua đường Tôn Đức Thắng, một trong những con đường đẹp nhất của thành phố, vốn rộng rãi và rợp bóng cây. Nhưng bây giờ, khi hàng cây cổ thụ lớn nhất đã bị chặt đi, thì sự rộng rãi của con đường trở thành trống trải. Không đốn hạ hàng loạt như Hà Nội, nhưng TP.Hồ Chí Minh thực hiện việc chặt cây theo từng đợt, và rồi cuối cùng thì kết quả vẫn là như thế.

Kiến trúc sư Pierre Cambon – người dành 2 thập kỷ theo đuổi những dự án hợp tác Pháp – Việt về bảo tồn đô thị cổ, từng tiếc nuối nói về những cây xanh bị chặt ở nội thành Hà Nội: “Nó chính là thành phố, nó chính là một phần của cộng đồng cư dân, nó có thể là nhân chứng lịch sử, văn hóa, cộng đồng, nó có một “siêu giá trị” vượt xa giá trị của một cây gỗ”.

Nếu nhìn rộng ra, nhận định của kiến trúc sư người Pháp không chỉ đúng với cây xanh, mà đúng với mọi di sản vật thể lẫn phi vật thể mà các đô thị còn giữ được.

Đô thị nào cũng có những đường phố đẹp nhất để tự hào. Với Thành phố Hồ Chí Minh, đó là đường Đồng Khởi (tên cũ là Catinat). Được người Pháp quy hoạch xây dựng trong thời gian xâm lược thuộc địa, con đường này có tuổi đời hơn 150 năm, với những tòa nhà có kiến trúc và vật liệu độc đáo, xa hoa nhất, góp phần tạo nên tên gọi “hòn ngọc Viễn Đông” của Sài Gòn. Nhưng theo thời gian, những di sản quý báu ấy cũng dần bị thay thế, đơn giản bởi vì chúng tọa lạc trên những mảnh đất vàng (thậm chí còn đắt hơn vàng rất nhiều). Và giá trị lịch sử, không cạnh tranh được với giá trị thương mại.

Năm 2014, tòa nhà 213 Đồng Khởi bị phá dỡ. Từng được người Pháp xây dựng để làm văn phòng thống đốc Nam Kỳ vào những năm 1890, tòa nhà mang phong cách art-decor, lát đá phiến xám và gần như toàn bộ vật liệu đều được chuyển từ Pháp sang. Bởi vậy, trải qua hàng thế kỷ, chất lượng công trình vẫn rất tốt, hoàn toàn có thể bảo tồn như một di sản kiến trúc quý, thay vì hủy bỏ. Nhưng đó là điều đã diễn ra.

Tòa nhà 213 Đồng Khởi

Một kiến trúc sư rất giỏi và thành công với những công trình tôn tạo, hoán cải, đã bỏ tiền ra mua lại toàn bộ vật liệu bỏ đi của tòa nhà 213 Đồng Khởi. Số tiền để mua và vận chuyển là không nhỏ, nhưng số tiền để các vật liệu ít bị biến dạng nhất trong quá trình dỡ bỏ còn lớn hơn nhiều. Ngày tòa nhà bị phá dỡ, kiến trúc sư đứng nhìn nó lần cuối, dành một ngày đi khắp từng ngóc ngách nhỏ để chụp ảnh, như chụp một người đẹp sắp đi xa không bao giờ trở lại. Anh khóc, rồi về, trước khi nhát búa đầu tiên đập vào những bức tường.

Ngồi với tôi, kiến trúc sư kể say sưa về vẻ đẹp của tòa nhà 213 Đồng Khởi. Về những khung cửa cao tới 3m, toàn bằng gỗ quý. Về những viên gạch bông không một lỗi nhỏ, khi ghép lại tạo thành những hoa văn mềm mại như vẽ tay. Về những phiến kính có hoa được đúc chìm, với những đường vân mảnh để dẫn nước mưa chảy ra ngoài, ẩn rất khéo dưới dạng những cành lá. Về những lan can bằng sắt uốn theo phương pháp thủ công mà nay ít nơi trên thế giới còn làm được. Tất cả những vật liệu ấy, kiến trúc sư mua về, chất trong khu vườn của anh ở ngoại thành, chờ được sử dụng cho một công trình tái dựng.

Và, ở văn phòng riêng, kiến trúc sư lập một bàn thờ. Có lư hương, bình hoa thanh nhã, và có ảnh của tòa nhà 213 Đồng Khởi, với năm xây dựng – năm phá hủy. “Nó nhắc tôi nhớ về cái đẹp của kiến trúc” – kiến trúc sư nói – “Và trách nhiệm bảo tồn”.

Mỗi cá nhân có ý thức về trách nhiệm bảo tồn, điều đó là rất đáng quý, nhưng chưa đủ. Bởi vì bảo tồn, ở tầm quy hoạch và phát triển, trước hết là trách nhiệm của nhà quản lý, là ý thức của chủ đầu tư, rồi mới đến ý thức của những cá nhân trong xã hội. Người ta có thể treo biển cấm vẽ bậy lên công trình, ngăn cản hành vi của những người thiếu ý thức. Nhưng những người có ý thức, nhiều khi không thể ngăn cản việc phá bỏ cả một công trình, hay chặt hạ hàng trăm cây cổ thụ trong thành phố.

Đằng sau những hàng cây đã bị chặt trên đường Tôn Đức Thắng, nhà máy đóng tàu Ba Son đang được đập bỏ. Nghe nói, ở đó có những u tàu do người Pháp xây dựng từ những năm 1850. Những ụ tàu rất đẹp, từng lưu dấu mồ hôi của những người thợ làm nên phong trào đấu tranh của công nhân Sài Gòn, trong đó có cố Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

Anh bạn kiến trúc sư của tôi cũng đã đến Ba Son vào những ngày cuối. Tất cả những gì anh có thể làm, là mua lại những viên gạch lịch sử, với giá 6 nghìn đồng một viên. 

Phạm Gia Hiền

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Út Bạch Lan nói về những khuôn mẫu giọng ca của cải lương

Họ là những giọng ca quý, hiếm của sân khấu cải lương gồm: NSND Út Trà Ôn, NS Hữu Phước (cha của ca sĩ Hương Lan), cô Ba Kim Anh, NS Thanh Hương và NSƯT Út Bạch Lan

Mùa giải HCV Trần Hữu Trang do Hội Sân khấu TPHCM tổ chức chuẩn bị khởi động. Là nữ danh ca ở tuổi 80 vẫn còn đồng hành với diễn viên trẻ, sầu nữ NSƯT Út Bạch Lan vừa được Công ty truyền thông POPS mời quay hình hai bài vọng cổ trứ danh: "Xuân đất khách" (soạn giả: Viễn Châu, song ca với NS Cao Mỹ Châu) và "Con gái của mẹ" (soạn giả: Loan Thảo, song ca với NS Kiều Phượng Loan) trong chương trình Những bài ca cổ vang danh nhằm phát miễn phí phục vụ khán thính giả trên hệ thống các trang mạng của diễn đàn cải lương. Đồng thời qua kênh thông tin này, bà đã giới thiệu và nhắc lại những đồng nghiệp một thời đã cùng bà làm rạng danh bài vọng cổ.

Sầu nữ Út Bạch Lan

Bà cho biết: “Nghĩ đến nghệ thuật bản sắc thì Cải lương có tuổi thọ gần con số trăm năm, cái tuổi thanh xuân nếu so với các ngành nghệ thuật khác của Việt Nam ta. Cải lương đã kịp sản sinh nhiều thế hệ danh ca, diễn viên lẫy lừng, đã góp công tạo dựng mấy thuở hoàng kim lưu danh muôn đời. Tôi rất vui khi tham gia chương trình này để giúp các bạn trẻ hiểu hơn về nghệ thuật của chúng tôi”.

Tuy khiêm tốn không nhắc đến mình được giới chuyên môn đánh giá là một trong năm giọng ca quý, hiếm của sân khấu cải lương gồm: NSND Út Trà Ôn, NS Hữu Phước (cha của ca sĩ Hương Lan), cô Ba Kim Anh, NS Thanh Hương và NSƯT Út Bạch Lan, nhưng sầu nữ vẫn được các nghệ sĩ thế hệ vàng vinh danh.

“Những danh ca trước đã lần lượt qua đời chỉ còn duy nhất sầu nữ Út Bạch Lan vẫn miệt mài với công tác từ thiện và tham gia nhiều chương trình cổ nhạc” – NSND Ngọc Giàu nói.

Sầu nữ Út Bạch Lan và NSND Ngọc Giàu, NS Thanh Tú, Trang Bích Liễu

Xét về tài năng của “Vọng cổ Ngũ Bá”, họ đều đạt đến trình độ tối ưu. “Còn bảo phải so sánh xem ai hơn ai, thì sự so sánh nào cũng khập khiễng. NSND Út Trà Ôn nổi danh trước. Chỉ hai bài “Sầu vương biên ải”, “Tôn Tẩn giả điên” đã khuynh đảo anh tài thiên hạ; công luận nể phục, đồng nghiệp công nhận xuất chúng nên lên ngôi từ dạo ấy. Chất giọng đồng rặt thuộc loại quý hiếm, âm vực rộng, đạt độ du dương uyển chuyển nhờ bề dày tôi luyện. Bộ nhịp chắc nịch như đúc khuôn nên mặc tình thao túng khung nhạc mà không sợ rớt nhịp” – NSƯT Út Bạch Lan phân tích.

Nhắc về cô Ba Kim Anh, sầu nữ cho biết thêm, bà Kim Anh lập danh sau Út Trà Ôn vài năm. Bà là hiện tượng đặc biệt như “cậu mười” Út Trà Ôn (người trong giới đã gọi NSND Út Trà Ôn như vậy – PV), vừa tham gia thu dĩa nhựa đã tạo cơn lốc xoáy lay động mãnh liệt giới cầm ca và khách tri âm, vừa tham gia biểu diễn trên sân khấu. Chất giọng thổ não nùng bi thiết bậc nhất của bà có thể nói là độc tôn từ bao năm chưa có hậu duệ, lối ca bất chấp nhịp trường canh, ca gần cuối câu mà như tạo ảo giác giữa câu, đến khi về long lang chót, người nghe bỗng giật mình sửng sốt bất ngờ và òa vỡ như chuyện từ mộng mị trở về thực tại. Truyền thuyết lưu lại rằng NS Kim Anh tới nhịp dễ như quán tính lấy đồ từ trong túi áo của mình.

Sầu nữ Út Bạch Lan và cố NS hài Kim Ngọc

Riêng đệ nhất đào thương Thanh Hương (vợ trước của danh hài Văn Chung) có giọng ca thật đáng ngưỡng mộ. Cha là đệ nhất kép diễn (cố NSND Năm Châu), mẹ là đệ nhất nữ danh ca Tư Sạng. Giọng ca của cô Thanh Hương đặc chất thổ có pha kim âm vực mạnh nghe rất giòn giả. “NS Thanh Hương ca vang vọng, từ hàng ghế thượng hạng đến hàng chót trong rạp cũng nghe. Người có bộ nhịp thượng thừa như cô mới dám ca như đùa giỡn với ban nhạc cổ” – sầu nữ chia sẻ.

NSND Ngọc Giàu nhận định thêm về nghệ sĩ Út Bạch Lan: “Sở hữu làn hơi quý hiếm được xem là giọng vàng sầu não mượt mà, chị Út bền bỉ cùng tuổi thọ được xem là thập cổ lai hi mà đến nay vẫn còn nhiều biệt danh dành cho chị như: Vương nữ Sương chiều, đệ nhất đào thương, Bức trường thành vọng cổ và sầu nữ. Theo tôi thì bài “Sương chiều” chưa hẳn là bảo bối mà chị Út còn ca hay những Phụng Hoàng, Kim tiền bản, Duyên kỳ ngộ với lối ca chồng hơi rất đặc biệt”.

Đệ nhất danh ca Út Trà Ôn

Riêng vọng cổ, theo “cô bảy cán vá” Ngọc Giàu – “Chị Út là người đầu tiênđưa tiếng khóc nghẹn ngào, nức nở vào lòng câu. Làn hơi của một nữ danh ca tuổi 80 vẫn còn trẻ như cô gái 18. Bộ nhịp của chị Út so với cô Ba Kim Anh, cự ly cách biệt không nhiều. Chính nhờ giọng ca bi, cộng hưởng đường nét diễn xuất nhuần nhuyễn công phu, chị Út là nghệ sĩ cải lươngthu dĩa đạt kỷ lục nhiều nhất từ xưa đến nay. Hôm nay chương trình của công ty truyền thông POPS thực hiện rất kịp thời để lưu lại những giá trị của âm nhạc cải lương thông qua bài ca cổ để đời”.

NSƯT Út Bạch Lan đã nhắc đến cố NS Hữu Phước (thân sinh của ca sĩ Hương Lan, Hương Thanh) khi cô nhấn mạnh “anh có làn hơi quá độc đáo đến trác tuyệt. Làn giọng nam trầm, chất giọng không tốt như Út Trà Ôn, không sang trọng như Thành Được, song thảm hơn, thẩm thấu hơn. Bộ nhịp của anh vững chắc cỡ nào có thể khỏi bàn luận, muốn ước lượng cứ mở máy hát dĩa bất cứ bộ nào, nghe anh ca, anh dồn ca từ chạy đua tốc độ với cung đàn và về đích song lang cái “cốp” chính xác, đích đáng; mới biết thực lực của anh cao sâu khôn lường”.

Sầu nữ Út Bạch Lan, NSND Ngọc Giàu, NS Thành Được trong vở "Nửa đời hương phấn"

Có thể nói, cũng như các danh ca nổi tiếng khác, NS Hữu Phước có nhiều hậu duệ ca theo trường phái của ông, có thể kể: Hoài Vĩnh Phúc, Hà Bửu Tân, Đức Lợi ... NS Hữu Phước có cách nhả chữ rất điêu luyện, tốc độ thần sầu tạo sự da diết cho người nghe.

Suốt cuộc đời sự nghiệp nghệ thuật, 5 nghệ sĩ mà bài viết này đề cập đã được chào đón thu băng, quay video một cách trọng thị, ân cần với thù lao rất cao. Họ là vốn quý của âm nhạc cải lương và là khuôn mẫu cho thế hệ nghệ sĩ sau này noi theo trong ca diễn.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Người giữ những nghề 'xưa cũ' Sài Gòn: Tiếng guốc cuối cùng chợ Bến Thành

Họ đã sống gần một thế kỷ ở Sài Gòn. Qua bao biến đổi của thành phố, đến nay, trong dòng đời tấp nập, họ vẫn là những người miệt mài giữ những nghề cũ kỹ, nét xưa của thế kỷ trước.








“Giờ chẳng còn mấy ai đi guốc gỗ nữa. Nhiều khi mấy ngày không bán được một đôi. Có người hỏi thuê, xin sang lại sạp, cũng được hơn hai chục triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nghĩ, mình gắn với cái nghề đóng guốc gỗ này hơn nửa thế kỷ rồi nên cứ giữ”, bà Liên chia sẻ.

Tìm “tiếng” guốc gỗ
Người Sài Gòn vẫn kháo nhau, ở Sài Gòn, muốn tìm trăm thứ gì từ đặc sản đến bình dân, từ xưa cũ đến tân thời cứ vào chợ Bến Thành. Giữa ngôi chợ trăm tuổi, nổi tiếng là biểu tượng của Sài Gòn này, có một sạp guốc chừng 1,5m2 đã tồn tại hơn 50 năm nay. Bà chủ sạp cũng đã ngót nghét qua tuổi “thất thập cổ lai hi”.

TIN LIÊN QUANQuần áo 2.000 đồng thấm đẫm tình người ở Sài Gòn
Chỉ với 2.000 đồng, người lao động nghèo ở TP.HCM có thể mua được cho mình một chiếc áo hoặc chiếc quần vừa vặn để mặc, khi tìm đến cửa hàng Hello Sunbox do các bạn trẻ thành lập.
Bà Nguyễn Thị Liên (ngụ Bàn Cờ, Q.3) là người lớn tuổi nhất duy nhất còn sót lại kinh doanh đóng guốc gỗ trong chợ Bến Thành.
“Tui làm nghề đóng guốc này đã hơn 50 năm rồi. Ban đầu là theo làm cùng với cô. Sau đó, cô mất thì cho lại cái sạp này”, bà Liên nói.
Thế là từ 50 năm nay, bà miệt mài mỗi sáng mở hàng, chiều tối tan chợ thì đóng cửa, dọn hàng. Những năm gần đây, lớn tuổi, guốc bán cũng không chạy nữa nhưng hằng ngày bà vẫn lọ mọ làm công việc như 50 năm qua của mình, chỉ khác một điều, bà không mở hàng sớm mà đến tầm hơn 10 giờ sáng mới mở hàng.



Những đôi guốc gỗ của sạp bà Liên lọt thỏm trong ngôi chợ trăm tuổi đắt đỏ nhất Sài Gòn - Ảnh: Nguyên Mi






Giờ chẳng còn mấy ai đi guốc gỗ nữa. Nhiều khi mấy ngày không bán được một đôi. Có người hỏi thuê, xin sang lại sạp, cũng được hơn hai chục triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nghĩ, mình gắn với cái nghề đóng guốc gỗ này hơn nửa thế kỷ rồi nên cứ giữ



Bà Nguyễn Thị Liên


Khách đến mua hàng, đầu tiên sẽ chọn kiểu đế guốc. Bà sẽ lấy cỡ vừa chân. Sau đó, khách chọn quai guốc. Thế là bà đo chân, đóng guốc cho khách. Dù đã hơn 70 tuổi nhưng thao tác của bà vẫn nhanh nhẹn và tỉ mỉ. Xong guốc, khách mang rất vừa vặn.
Những đôi guốc ở sạp bà Liên được làm từ nhiều loại gỗ nhưng chủ yếu là gỗ thông và gỗ xoan. Theo bà Liên, hai loại gỗ này bền và nhẹ.
Kiểu dáng guốc thuần Việt và sang trọng nhất là kiểu bằng sơn mài, khảm, quai nhung, gót nhọn, dáng thuôn.
Thăng trầm theo đôi guốc
Trong tiếng búa đóng guốc lóc cóc, bà kể: “Thời kỳ những năm 70, 80, guốc được nhiều người ưa chuộng lắm! Sạp tui hằng ngày đóng guốc cho khách không ngơi tay. Guốc gỗ gắn liền với hình ảnh, nét duyên của người phụ nữ xưa. Tui còn nhớ, khách ruột của hàng tui hồi đó là cô Cẩm Nhung – người đẹp nổi tiếng một thời ở Sài Gòn”.



Mẫu quai guốc gỗ nhiều màu sắc - Ảnh: Nguyên Mi

Đến khi giầy, dép nhựa tràn ngập thị trường với nhiều loại, kiểu dáng thì không còn ai mặn mà mang guốc gỗ nữa, nhất là người trẻ. Hàng guốc của bà Liên vì thế cũng thưa dần rồi vắng khách hẳn. “Đến khoảng năm 2000 thì rộ lên trào lưu mang guốc lại. Đặc biệt, khách du lịch rất thích thú với guốc gỗ Việt Nam. Thế nên sạp guốc lại đắt khách.

Nhưng giờ, guốc gỗ lại đang ngắt ngoải. “Buồn lắm, chẳng ai mua!”, bà Liên tiu nghỉu.
“Giờ chẳng còn mấy ai đi guốc gỗ nữa. Nhiều khi mấy ngày không bán được một đôi. Có người hỏi thuê, xin sang lại sạp, cũng được hơn hai chục triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nghĩ, mình gắn với cái nghề đóng guốc gỗ này hơn nửa thế kỷ rồi nên cứ giữ”, bà Liên chia sẻ.

TIN LIÊN QUANTaxi xưa ở Sài Gòn
(TNTS) Ngoài chiếc Lambro và xích lô máy, chiếc taxi dòng 4 bánh Renault 4CV màu xanh dương trở thành hình ảnh quen thuộc gợi nhớ về một thời xưa cũ của Sài Gòn. Để sở hữu chiếc xe này, anh Dzung Trần, một người tự nhận mình hoài cổ, đã phải mất thời gian khá dài, nhưng bù lại là niềm vui không gì so sánh được.
Giữa ngôi chợ đắt đỏ, có giá nhất Sài Gòn, bà Liên vẫn kiên trì giữ lấy sạp guốc, với giá mỗi đôi guốc chỉ khoảng 100.000-150.000 đồng. “Làm vì thứ nhất giữ chút gì xưa cũ còn lại ở Sài Gòn. Mong rằng sau này, người ta lại chuộng đi guốc trở lại. Lại được nghe tiếng guốc lộc cộc, xôn xao rất duyên của người phụ nữ”, bà Liên hi vọng.



Đôi tay gầy guộc của bà Liên nhanh nhẹn, tỉ mỉ đóng quai guốc - Ảnh: Nguyên Mi

Một phần nữa là: “Đi làm vì giờ ở nhà thì lại nhớ việc, nhớ nghề, không khéo lại đổ bệnh nằm đó nữa. Ra chợ vui, thấy mình cũng khỏe, có ích hơn”, bà Liên bày tỏ.

Người phụ nữ đã qua gần hết thế kỷ này thâm trầm: “Ngồi ở đây hơn nửa thế kỷ rồi. Chợ là chốn thị phi, người qua kẻ lại nhiều; nghe, thấy chuyện đời cũng nhiều. Thấy đời người nay vầy mai khác lên xuống vô chừng lắm! Lắm truân chuyên! Cũng như cái thịnh – suy của hàng guốc này”.
Theo bà Liên, bà bán guốc vì gắn bó với nghề xưa cũ, hoài cổ vì một nét xưa của Sài Gòn và cũng là người phụ nữ Việt Nam. Cũng vậy, giờ những khách hàng mua guốc mộc, guốc gỗ cũng vì… hoài cổ.
“Giờ người ta mua guốc như thưởng thức một món đặc sản. Khách lớn tuổi đi chợ mua để nhớ về thời xưa, cái thời trẻ của mình. Hoặc khách mua mang về chưng làm kỉ niệm, chứ guốc không còn được mang vào chân thông dụng như xưa nữa rồi”.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Tiếng nói người An Nam

Tiếng Tàu chỉ có năm thanh giọng, còn tiếng An Nam thì có những sáu, rất đáp ứng với những dấu nhạc của ta, làm cho các tiếng đều khác nhau về nghĩa.

Những dấu hay thanh thì không ghi trong chữ viết của họ, nhưng chỉ phô diễn trong giọng nói mà thôi: điều này làm cho chúng tôi rất khó hiểu sách vở của họ. Thế nhưng, chúng tôi đã nghĩ cách ghi các giọng khác nhau đó bằng cách của chúng ta, làm cho chúng ta học biết sự khác biệt trong cung giọng, để hiểu ý nghĩa.

Thanh thứ nhất là thanh trầm, hạ giọng để đọc, như ta hát giọng trầm trong ca nhạc và chúng tôi ghi dấu huyền của người Hy Lạp, thí dụ dò có nghĩa là cái bẫy. Thanh thứ hai là thanh hầu như trầm hoặc gần như trầm, phải có chút cố gắng để đọc, như phát ra từ lồng ngực và chúng tôi ghi bằng một cái chấm dưới nguyên âm theo cách người Hy Lạp đặt chữ, thí dụ rệ có nghĩa là rễ cây. Thanh thứ ba là thanh uốn trầm, uốn giọng mà đọc và có một chút cố gắng ở lồng ngực, và chúng tôi ghi bằng dấu uốn của người Hy Lạp, thí dụ mĩ là tên một gia đình quý tộc trong xứ. Thanh thứ tư là thanh bằng đọc mà không cần cung giọng, thí dụ fa hay đúng hơn pha có nghĩa là trộn, vì trong tiếng này không có chữ F bật hơi. Thanh thứ năm là thanh uốn nhưng dịu hơn, đọc như thể chúng ta đặt câu hỏi và chúng tôi cũng ghi bằng dấu hỏi của người Latin, thí dụ sổ có nghĩa là danh mục, quyển ghi chép. Thanh thứ sáu là thanh sắc, đọc với giọng bẳn gắt như thể người nào nói khi giận dữ, và chúng tôi ghi bằng dấu sắc của người Hy Lạp, thí dụ lá có nghĩa là lá cây. Như vậy sáu thanh (như tôi đã nói) có thể đáp ứng với sáu nốt nhạc của ta.

Có một điều rất khó trong ngôn ngữ của họ đối với những người muốn học, đó là tất cả sự khác biệt về thanh và giọng đều ở trong một tiếng hay một vần, gây thành nhiều khác biệt về nghĩa, thí dụ tiếng ba đọc với thanh trầm thì có nghĩa là bà: bà nội, bà ngoại; nếu đọc với thanh gần như trầm thì có nghĩa là dính hay vật bỏ đi; nếu đọc với thanh uốn trầm thì có nghĩa là cặn, chất còn lại của cây cỏ hay trái cây sau khi đã ép hết chất ngọt; nếu không có thanh và đọc bằng phẳng thì có nghĩa là con số ba; nếu đọc với thanh uốn dịu như hỏi thì có nghĩa là một cái tát; nếu đọc với thanh sắc thì có nghĩa là vợ mọn của chúa.

Trang bìa cuốn Tự điển Việt-Bồ-La do Alexandre De Rhodes soạn, ấn hành tại Roma năm 1651ẢNH: T.L

Cũng vậy vần ca đọc với các giọng khác nhau thì thành bốn nghĩa khác nhau. Với thanh trầm, cà có nghĩa là thứ trái táo dại; với thanh bằng, ca có nghĩa là ca hát; với thanh hỏi, cả có nghĩa là lớn và với thanh sắc, cá có nghĩa là con cá.

Vì thế, những ai chưa thông thạo các thanh hoặc các dấu đó thì thường rất bực mình và dùng lẫn một nghĩa kỳ khôi, như đã xảy ra khi một cha dòng chúng tôi muốn sai đầy tớ người bản xứ đi mua cá. Cha nói rõ tiếng ca nhưng đọc với thanh trầm, đáng ra phải đọc với thanh sắc, thế là thay vì cha có ý bảo mua cá thì người đầy tớ lại đem về cho cha một thúng đầy trái táo dại (cà). Một cha khác một lần sai người ở đi đánh mấy gốc tre, nhưng đọc với thanh hỏi lại có nghĩa là trẻ con, chứ không đọc với thanh bằng có nghĩa là tre. Thế là tất cả lũ trẻ con đang ở trong nhà nghe thấy lời sai bảo đó liền chạy trốn hết, tưởng người ta muốn đánh đập mình.

Vì chưa biết các dấu khác nhau này nên còn có thể xảy ra ngộ nhận ý nghĩa, muốn nói sự thánh thiện lại hóa ra nói sự tục tằn; cho nên những người rao giảng lời Thiên Chúa phải rất cẩn thận để không làm cho lời Thiên Chúa thành ngộ nghĩnh và đáng khinh bỉ trước mặt lương dân.

Sự mê tín của người đàng ngoài

Mong sao cho người Đàng Ngoài đã rũ ách nô lệ người Tàu thì cũng bỏ được những dị đoan người Tàu truyền lại và dạy dỗ cho. Nhưng những nguyên lý tôn giáo dầu tốt dầu xấu đã ăn sâu vào lòng người do tập quán lâu đời thì không dễ dàng xóa bỏ đi được. Thế nên người Đàng Ngoài sau khi không còn chịu người Tàu đô hộ nữa thì vẫn còn duy trì những mê tín của họ và tất cả giáo thuyết về thần thánh du nhập từ Ấn Độ. Ngày nay Đàng Ngoài có rất nhiều đền chùa và thần thánh, không một làng xã nhỏ bé nào mà không có chùa chiền và dân chúng rất mê theo.

(...) Số các thầy phục dịch không những được dùng trong chùa chiền mà cả trong các đám tang kẻ giàu sang, không phải để chôn cất, việc này thuộc về người khác, như chúng tôi sẽ nói sau, mà để tụng kinh cầu hồn ở giữa ngã ba đường phố. Họ dựng bàn thờ với những đồ tang, các thầy đứng thành hai hàng và suốt đêm tụng niệm theo cung điệu rất bi thảm, với tiếng nặng nề và cao thấp không đều. Người ta còn nghe hát những kinh bằng thứ tiếng chính người hát cũng không hiểu, họ nói là các bậc tiền bối truyền lại, người ta cho là những kinh theo tiếng cổ Ấn Độ từ buổi đầu đã truyền lại cùng với dị đoan.

(Trích từ Lịch sử vương quốc Đàng Ngoài, Nguyễn Khắc Xuyên dịch, NXB Khoa học xã hội và nhà sách Dân Trí tái bản năm 2016)

Alexandre de Rhodes

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Những bức ảnh đen trắng hiếm hoi về Nhật Bản thời cuối phong kiến

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Việt Nam hơn 30 năm trước qua ống kính nhiếp ảnh gia Pháp

Sài Gòn thưa vắng người, Hà Nội giản dị thời bao cấp hay Huế thanh bình... là cảnh vật Việt Nam hơn 30 năm trước qua ống kính của Michel Blanchard.

Nhà báo Michel Blanchard (Pháp) vừa có cuộc triển lãm ảnh ở TP HCM với chủ đề "Việt Nam, những năm 80". Triển lãm kéo dài đến ngày 31/5 tại Thư viện Idecaf, TP HCM. Bức ảnh trên là bức Chủ nhật 36 phố phường (Hà Nội, 1984). Các tác phẩm quý của ông giúp khán giả thời nay hiểu thêm về hình ảnh Việt Nam những năm chuyển mình về mọi mặt. Trước đó, vào tháng 4, Michel Blanchard đã giới thiệu tác phẩm của mình trong một triển lãm ở Hà Nội.

Bức Hồ Tây (Hà Nội, 1988-1991). "Việt Nam là một đề tài tuyệt vời đối với tôi. Mang đến cho tôi cảm giác ngây ngất không bao giờ chán. Tất cả cuốn hút tôi: con người, cảnh quan, những ngành nghề nhỏ, kiến trúc, ánh sáng. Đến nay, khi xem lại một số bức ảnh, thậm chí tôi còn như thấy cả mùi hương. Tôi có nhiều ảnh về Việt Nam hơn hẳn những bức tôi chụp ở các nước khác", Michel Blanchard chia sẻ.

Chùa thầy (1982).

Huế, Tử Cấm Thành vào năm 1982.

Thợ cắt tóc trên đường phố (1982).

Trước thời kỳ Việt Nam mở cửa đón khách du lịch, Michel Blanchard đã có cơ hội mang theo máy ảnh khi đi làm phóng sự và đã có dịp đi từ Lạng Sơn đến TP HCM. Sau khi kết thúc công việc phóng viên thường trú tại Việt Nam, ông vẫn tiếp tục đến với đất nước hình chữ S vài lần mỗi năm trong hơn mười năm với tư cách là tác giả viết sách du lịch. Trong ảnh là hình chụp Quảng trường Lam Sơn ở TP HCM vào năm 1983.

Tết trên phố Nguyễn Huệ, Sài Gòn, năm 1984.

Người bán hoa ở phố Nguyễn Huệ, Sài Gòn vào năm 1984.

Người làng quê Việt Nam (1983-1984).

Thị xã Sa Đéc, Đồng Tháp, năm 1992.

Thị xã Sa Đéc, Đồng Tháp, 1992.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »

Tài tử Kiều Chinh: sức khỏe và vẻ đẹp có được từ nội lực con người

Buổi sáng mùa hè ở Hà Nội, không quá oi bức nhưng trời cũng vẫn nóng. Nữ tài tử ăn vận giản dị đi dạo trên phố cổ, thỉnh thoảng dừng lại trò chuyện với những người bà tình cờ gặp và đôi lúc hoài niệm về những ngày xưa. Những người trung tuổi trở lên dân gốc 36 phố phường hầu hết đều nhận ra bà và niềm nở hỏi chào. Nhưng cả những người trẻ cũng nhìn theo rồi thốt lên rằng chỉ ước sau này họ sẽ được như bà, khỏe và đẹp.

Kiều Chinh hoài niệm trong một con ngõ nhỏ trên phố Lý Quốc Sư -Hà Nội (ảnh: Mỹ Trà)

"Những nếp nhăn đẹp lắm chứ!"
Có người hỏi, theo nghiệp điện ảnh, sao bà không nhờ đến thẩm mỹ viện để “trang trí lại” vẻ đẹp của mình, để trông trẻ đẹp hơn nữa?. Bà mỉm cười: “Những nếp nhăn đẹp lắm chứ, nói lên được kinh nghiệm sống!”; rồi tâm sự: “Nói về vẻ bề ngoài, tôi nghĩ trời sinh ra mỗi người mỗi vẻ, ai cũng đẹp. Vấn đề là quan niệm của con người về vẻ đẹp. Quan niệm của tôi, tôi nghĩ người đẹp là sự đẹp tự nhiên do trời sinh ra. Cái đẹp cũng xuất phát từ trong lòng ra vẻ đẹp bề ngoài. Là một diễn viên, tôi thường xuyên đứng trước ống kính và ánh đèn chói lọi, thì ánh đèn và ống kính làm tăng sắc thái và hình ảnh của người diễn viên lên gấp nhiều lần. 

Tôi cho rằng cái đẹp nguyên gốc bao giờ cũng là một điểm gần gũi với khán giả, với mọi người hơn. 

Đó là quan niệm của cá nhân của tôi thôi, còn tôi biết trong cuộc sống mỗi người mỗi ý thích: Có người thích mặt tròn cho phúc hậu, có người thích mặt dài một chút, có người thích gầy gầy, xanh xao, một vẻ đẹp liêu trai...”

Gặp Đạt Lai Lạt Ma- sự kiện đáng nhớ trong đờiNhưng làm thế nào để duy trì được sức khỏe và vẻ đẹp? Kiều Chinh chia sẻ: “Tôi sống rất giản dị, ưa hoạt động. Năm ngoái tôi đi sang Ấn Độ, Dharamsala (Ấn Độ, trú xứ của Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14). Tôi đi thăm các nhà sư ẩn tu trên núi Himalaya. Tôi không tưởng tượng là tôi cứ đi bộ như thế bao nhiêu tiếng đồng hồ, trèo lên biết bao bậc đá. Chuyến đi đó tôi rất sung sướng và hạnh phúc, tôi đã gặp được Đức Đạt Lai Lạt Ma, được ngài tiếp riêng…

Sự việc xảy ra như thế này: (Cám ơn “M”, người bạn trẻ đã rủ tôi đi nhưng rốt cuộc đã không đi và tôi đi một mình!). Tôi đến dự một khóa giảng của Ngài (những khóa giảng của Ngài thường có năm, bảy trăm hay cả ngàn người tới nghe). Trong ngày Ngài giảng, người trợ lý của Ngài nói rằng mỗi người tới nghe có thể viết vài câu những lời cầu xin, gửi tới Ngài để Ngài ban phúc.

Tôi nghĩ, rồi viết ra giấy, mới biết rằng tôi còn mong muốn rất nhiều điều, còn cầu xin nhiều quá. Tôi xé tờ giấy đó đi, thức đêm để viết lại.

Lần này tôi viết như một lá thơ cá nhân. “Thưa Ngài, con tên là Kiều Chinh, một diễn viên điện ảnh từ Việt Nam, exile (tha hương), đang sống tại nước Mỹ. (Tôi dùng chữ “exile” bởi chính ngài cũng exile từ Tibet (Tây Tạng). Thưa Ngài, như chúng ta biết, dòng sông Mekong là dòng sông lớn mạnh nhất của Đông Nam Á. Dòng sông ấy khởi nguồn từ Tibet quê hương của Ngài và chấm dứt (ending) tại Việt Nam- quê hương của con. Con xin ngài ban phép lành cho Hòa bình và Bình an cho hai quê hương, cũng như ban phép lành cho tất cả mọi sắc dân sống quanh dòng sông đó”. 
Chỉ viết vậy thôi, không ngờ tối hôm đó, tôi nhận được tin nhắn là: sáng mai Ngài muốn gặp cô, lúc 6h30 sáng, giờ uống nước trà. 
Thoạt đầu tôi nghĩ là ai trêu mình đây, nên tôi không trả lời. 
Ai mà chẳng muốn gặp Ngài, đâu có dễ để gặp được Ngài?
15 phút sau, tôi lại nhận được tin nhắn rằng hãy trả lời gấp để sắp xếp chương trình.

Lúc ấy tôi mới nghĩ(a) là sự thật rồi. Tôi trả lời. Rồi cả đêm hôm đó tôi không ngủ được…

Sáng sớm, Dharamsala đẹp vô cùng. 4 giờ sáng, tiếng cầu kinh của các vị sư Tibet vang lên trên những ngọn núi, giọng đọc kinh rất trầm, như từ trong lòng đất vọng lên. Mở cửa sổ, nhìn ra thấy sương mù mênh mông. Tôi đi bộ xuống núi, rồi leo lên núi khác, để gặp Ngài.

Thường ai gặp Ngài cũng cúi rạp xuống để tỏ lòng cung kính. Lúc Ngài đi ra, tôi chắp tay và cúi đầu thật thấp, mắt nhắm lại. Bỗng dưng tôi thấy có bàn tay vỗ vỗ lên đầu mình, đó là Ngài blessing (ban phúc). Tôi hơi ngẩng lên, vẫn nghiêm trang cung kính nhìn Ngài. Nghe “tách!”, người thợ ảnh riêng của Ngài đã chụp một tấm hình. Ngài nắm chặt tay tôi, nhìn tôi mỉm cười và nói: “Smile” (cười lên đi!). “Tách!”, tấm ảnh thứ hai được chụp.

Thế là tôi có được hai pô ảnh chụp với Ngài.

Tấm ảnh chụp cùng Đức Đạt Lai Lạt Ma 14.

Lại nói vì sao tôi khỏe vậy? Là do lý trí. Có một cái gì đó thúc đẩy mình quên đi những mệt mỏi. Lúc sắp được gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma, leo núi chân tôi không mỏi mệt, vì đầu tôi đang nghĩ tới những điều khác. Với những việc khác tôi cũng nghĩ như vậy, nghĩ tới những điều tích cực...”

Hơn 50 ngôi trường cho trẻ em Việt Nam
Và tôi biết không chỉ nghĩ, bà luôn làm những điều tích cực. 23 năm trước đây, bà cùng với một số bạn bè là cựu binh Mỹ từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam, cựu chiến binh Lewis Puller và nhà báo Terry Anderson lập ra tổ chức Quỹ Trẻ em Việt Nam (VFC: Vietnam Children’s Fun). Cho đến nay, tổ chức này đã vận động tài chính, tổ chức xây được 50 ngôi trường cho trẻ em tại các vùng nghèo của Việt Nam từng bị ảnh hưởng của chiến tranh. Ngôi trường đầu tiên được xây dựng tại vĩ tuyến 17, nơi đã từng chia đôi đất nước hai miền Nam- Bắc. Ngôi trường thứ 50 vừa được khánh thành tại Quảng Nam. Ngôi trường thứ 51 đang được xây dựng tại Hà Giang…

Về Việt Nam đầu tháng 5/2016, bà ra Hà Nội thăm mộ ông bà, thăm người chú ruột năm nay ngoài 90 tuổi và những người cháu con của anh ruột bà.

“Tôi rất vui mỗi lần về Hà Nội, nơi tôi đã sống từ khi được sinh ra đến năm 16 tuổi. Tôi vẫn nghĩ Hà Nội là điểm chính của cuộc đời mình…”

Đây là lần thứ 5 bà về Việt Nam kể từ lần đầu- năm 1995. “Mỗi lần về, lại có những cảm nhận khác nhau, luôn làm tôi xúc động. Lần đầu tiên, tôi xúc động khi nhìn thấy mộ bố ở Yên Kỳ…; gặp lại người anh trai duy nhất sau hơn 40 năm xa cách. Tôi thăm nhà tù Hỏa Lò, thăm ngôi nhà cũ, thăm ngôi làng phía bên kia cầu Long Biên, thăm làng Mọc Cự Lộc- Chính Kinh, nơi có biết bao kỷ niệm hồi thơ bé...

Lần này tôi về Việt Nam, thăm Đà Nẵng, tôi rất vui. Tôi thấy Đà Nẵng thay đổi nhiều, được xây dựng thành một thành phố lớn với nhiều tòa nhà đẹp và thu hút đông du khách. Tôi yêu Hội An vô cùng, một đô thị cổ kính, dân chúng vẫn giữ nét cổ xưa của văn hóa mình, chính vì thế mà Hội An thu hút nhiều du khách ngoại quốc và các bạn trẻ. Tôi đi Thăng Bình- Quảng Nam cắt băng khánh thành ngôi trường của Quỹ Trẻ em Việt Nam. Các em bé và gia đình tới dự. Tôi thấy vui khi các em nhỏ có trường khang trang để học. Tôi nghĩ học vấn quan trọng vô cùng, là hành trang, là chìa khóa cho các em mở cửa đi vào tương lai. Những ngôi trường chúng tôi đều xây theo tiêu chuẩn của Mỹ, vì Giám đốc điều hành là ông Sam Russel- một kỹ sư người Mỹ, nó rất vững chai, những lúc làng mạc bị bão lụt thì trường có thể làm nơi trú ẩn của đồng bào. Tôi biết ơn những người đã tài trợ cho VCF và các thành viên VCF đã làm việc tự nguyện để xây dựng được 50 ngôi trường ở khắp nơi trên mảnh đất hình chữ S...”

Dự lễ khánh thành ngôi trường thứ 50 ở huyện Thăng Bình, Quảng Nam (ảnh: VCF).

“Tôi tưởng đã về hưu lâu rồi mà càng ngày càng bận rộn”. Bà di chuyển rất nhiều, đi khắp nơi trên thế giới, nói chuyện, tham gia các hoạt động văn hóa, thiện nguyện… “Cám ơn bề trên cho tôi sức khỏe, nếu lúc không còn sức khỏe, đầu óc không suy nghĩ được nữa thì phải ngưng, nhưng bây giờ bề trên còn cho mình sức khỏe thì tôi còn tiếp tục làm việc…”. Bà tâm sự: “Có rất nhiều điều muốn làm mà tôi không đủ sức: Những việc cần thiết để giúp đỡ người già, tôi muốn có học bổng cho các em nhỏ, mỗi trường có em nào học giỏi thì khuyến khích để các em học cao hơn. Thật sự có thể làm được việc này nhưng tôi quá bận, không thu xếp được thời gian...”

Bà không muốn nói về những gì đã làm được, bởi: “Làm việc thiện: nhu cầu còn rất lớn (ý nói vẫn còn rất nhiều người cần được trợ giúp-PV), nhưng những gì chúng tôi làm được vẫn còn nhỏ bé, như hạt cát trên biển…”./.

Kiều Chinh trong phim "Phúc Lạc Hội"

Kiều Chinh là nữ diễn viên điện ảnh nổi tiếng ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975. Sự nghiệp điện ảnh của bà bắt đầu với vai diễn chính trong phim Hồi chuông Thiên Mụ, Đạo diễn Lê Dân (1957). Kiều Chinh là diễn viên chính là người sản xuất bộ phim phản chiến Người tình không chân dung (1971), đạo diễn Hoàng Vĩnh Lộc. Cuốn phim này năm 1973 đã được trao 2 giải thưởng tại Hội diễn Á Châu: Giải Diễn viên chính cho vai nữ mà Kiều Chinh đảm nhận và Giải Phim chiến tranh hay nhất. Năm 2003 phim được trình chiếu tại Đại hội điện ảnh Việt Nam quốc tế tại Hoa Kỳ và Kiều Chinh được trao giải thường Thành tựu trọn đời.

Sau năm 1975 Kiều Chinh định cư tại Mỹ, tham gia nhiều bộ phim Hollywood. Năm 1993, Kiều Chinh vào vai Suyuan trong phim Phúc Lạc hội (the Joy Luck Club) của đạo diễn Wayne Wang. Với vai diễn này, tại Liên hoan phim Phụ nữ ở Turin (Italia) năm 2003, Kiều Chinh được trao giải Diễn xuất đặc biệt.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

                               

     DIỆN CHẨN SỐNG KHỎE       
           VĂN PHÒNG 0906143408  

Read more »