Hiển thị các bài đăng có nhãn Chúa Trịnh. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Chúa Trịnh. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 9 tháng 8, 2020

Trang phục thái giám triều Nguyễn

 Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn

Ở thời Nguyễn, mũ áo trong triều đình rất được chú trọng và đầu tư. Vì vậy, trang phục không giống ai của một nhân vật thường song hành với nhà vua mà mọi người tò mò muốn biết đó là thái giám.
Nhân vật Thái giám của triều Nguyễn qua những bức tranh xưa sưu tầm được /// ẢNH: Flickr manhhai
Nhân vật Thái giám của triều Nguyễn qua những bức tranh xưa sưu tầm được
ẢNH: FLICKR MANHHAI
Nói đến trang phục thái giám và vua quan triều Nguyễn, ông Vũ Kim Lộc- một nghệ nhân nổi tiếng trong việc phục chế mũ mão quan lại triều Nguyễn- nhận định: “Hiện nay, nếu nhắc đến thời kỳ này mà không đề cập đến áo mũ của thái giám thì thật là thiếu sót - hơn nữa loại trang phục của thái giám rất cần thiết cho các phim ảnh về lịch sử - bởi thái giám và nhà vua là hai nhân vật gần như song hành. Vì vậy, là người có duyên nợ với mũ mão của vua quan triều Nguyễn, tôi rất thích thú khám phá về loại trang phục của thái giám- những người có thân phận đặc biệt trong cung đình”.
Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn  - ảnh 1

Ảnh 1: "Thoạt nhìn đã cho ta cảm giác và liên tưởng ngay đến cái gì đó bị cắt, bởi ở phần đỉnh mũ trông như được cắt ngang như có chủ ý, thể hiện thân phận của nhân vật này", nghệ nhân Vũ Kim Lộc nhận xét

ẢNH: TL CỦA VŨ KIM LỘC

"Trông mặt mà bắt hình dong". Quan niệm của người xưa hay cho rằng những thứ thuộc về trên đầu thường được đánh giá cao quý hơn phần ở thân. Chính vì vậy, trong quy định về trang phục, triều Nguyễn luôn đề theo thứ tự là mũ áo (mũ luôn đứng trước áo). Về mũ của triều Nguyễn, từ vua, hậu phi, trải dài suốt hệ thống quan lại, đều có những trang sức, số lượng trang sức để phân biệt đẳng cấp và cả để phân biệt giới tính. Như mũ của phái nam: vua chủ yếu là rồng, lửa, ngọc quý, quan là giao long, hoa, ngọc quý. Phái nữ: hoàng hậu, phi tần, công chúa, đều là chim phượng, hoa, ngọc quý, mệnh phụ là phượng quan, hoa và đá quý. Ngoài ra còn có một trang sức đặc biệt ở tất cả các loại mũ nêu trên đó là bác sơn, với ý nghĩa non sông đất nước được đặt lên đầu, một hình thức tôn vinh cùng với cả trách nhiệm với Tổ quốc. Như vậy, về mũ trong biên chế của nhà nước nói chung đều có một nguyên tắc, ngoài việc để phân biệt địa vị ra, mũ còn để trang trí những biểu tượng thiêng liêng của mỗi nước.
Rất tiếc là hiện nay, mặc dù chưa có tài liệu sưu tầm nào tìm được có quy định về mũ áo dành cho thái giám của triều Nguyễn, tuy nhiên qua một số tranh và bản vẽ ở cuối triều Nguyễn cũng phần nào giúp các nhà nghiên cứu phác họa được trang phục của thái giám.
Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn  - ảnh 2

Ảnh 2: Bức tranh của họa sĩ Nguyễn Văn Nhân “Hoàng đế nước Đại Nam với đại triều phục” vẽ Thái giám đang đứng dâng hoa hai bên

ẢNH: FLICKR MANHHAI

Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn  - ảnh 3

Ảnh 3: Trang phục của Thái giám triều Nguyễn

ẢNH: FLICKR MANHHAI.

Trước tiên ở tấm hình trắng đen (ảnh 1), nghệ nhân Vũ Kim Lộc nhận xét: “Thoạt nhìn vào đã cho ta cảm giác và liên tưởng ngay đến cái gì đó bị cắt, bởi ở phần đỉnh mũ trông như được cắt ngang như có chủ ý, thể hiện như thân phận của chính nhân vật này. Về trang sức, phía trước mũ là bác sơn và ở phía trên có 1 hình tròn nhỏ không rõ là ngọc hay là quả cầu bằng vải. Tại trán mũ có 1 hoa và 2 giao long chầu ở hai bên, còn ở vành mũ có dây kim nhiễu tuyến. Điều hơi lạ là kim khóa nhãn lại trang trí ở hai bên thuộc phía sau mũ, còn phía sau mũ cũng có 1 hoa và 2 giao long”.
Tiếp theo, hai bức tranh của họa sĩ Nguyễn Văn Nhân là rõ ràng và cung cấp nhiều thông tin thú vị, đó là bức “Hoàng đế nước Đại Nam với đại triều phục” (ảnh 2) và bức “Hoàng đế nước Đại Nam với lễ phục tế Nam Giao” (ảnh 4) đã phản ánh nhiều điều lý thú. Đầu tiên, điều độc giả quan tâm thấy ngay ở đây là hai Thái giám đứng hầu vua ở trong hai bức tranh quá thân cận. Về mũ (ảnh 3 và ảnh 5), đã cho biết phần đỉnh mũ là dạng hình cuốn đối xứng có phía trên là mặt cắt ngang. Ở vòm mũ cũng là bác sơn, 1 hoa, 2 giao long, kim khóa nhãn cũng nằm ở mặt bên thuộc phía sau mũ. Tại vành mũ là dây kim nhiễu tuyến, nhưng khác với mũ ở bản vẽ (ảnh 1) là có trang sức giống như kim ngạch tường của quan Chánh Nhất phẩm, trên Nhất phẩm.
Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn  - ảnh 4

Ảnh 4: Bức tranh “Hoàng đế nước Đại Nam với lễ phục tế Nam Giao”

ẢNH: FLICKR MANHHAI

Khám phá chi tiết “độc, lạ” trong trang phục thái giám triều Nguyễn  - ảnh 5

Ảnh 5: Phát hiện về trang phục của Thái giám triều Nguyễn giúp các nhà nghiên cứu có thêm những tư liệu quý báu của lịch sử giai đoạn này

ẢNH: FLICKR MANHHAI

"Trở lại bản vẽ số 1, tiếc là cho đến nay vẫn không biết tác giả là ai, vẽ vào thời gian nào về mũ của Thái giám, tuy không phải là bản vẽ kỹ thuật và chỉ là bản vẽ minh họa về loại mũ này nhưng cũng tương đối chính xác về kiểu dáng mũ Thái giám để làm tư liệu phục chế sau này", nhà nghiên cứu Vũ Kim Lộc nhận xét.
Căn cứ vào hai bức tranh của họa sĩ Nguyễn Văn Nhân vẽ,  nghệ nhân Vũ Kim Lộc phân tích thêm: "Mũ Thái giám nhìn chung là giống với mũ ở bản vẽ ảnh số 1, chỉ khác là không có quả cầu tròn, nhưng lại có trang sức như kim ngạch tường. Rất có thể hai trang sức này là được đặc ân. Về kiểu dáng cho thấy mũ không thuộc kiểu phốc đầu vuông hay tròn, mà là nằm ở giữa hai kiểu vuông tròn. Thật đáng khen cho nghệ nhân mũ mão ở triều Nguyễn đã chế ra loại mũ này cho nhân vật Thái giám hết sức lạ và độc đáo”.

Chuyện “huynh đệ tương tàn” của Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài

 Vén bức màn bí ẩn chuyện “huynh đệ tương tàn” của Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài

Lâu nay, một số tài liệu hiếm hoi và phim ảnh chỉ mới tiếp cận được phần nào những “thâm cung bí sử” của các Chúa Trịnh, nên đằng sau bức rèm buông tại phủ Chúa ở Đàng Ngoài vẫn còn nhiều bí ẩn cần khám phá.

Xử án người phạm tội thời xưa /// ẢNH: T.L
Xử án người phạm tội thời xưa
ẢNH: T.L
Câu chuyện ‘huynh đệ tương tàn” trong phủ Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài được tác giả Samuel Baron viết trong cuốn sách Mô tả Vương quốc Đàng Ngoài do Omega và NXB Khoa học Xã hội ấn hành, kể về đời Chúa Trịnh Căn (trị vì từ năm 1682 – 1709), tiếp sau các đời Chúa trước đó là Trịnh Kiểm (nắm quyền 1545 – 1570), Trịnh Tùng (trị vì 1570 – 1623), Trịnh Tráng (trị vì 1623 – 1657) và Trịnh Tạc (trị vì 1657 – 1682) với nhiều tư liệu hấp dẫn.
Vén bức màn bí ẩn chuyện “huynh đệ tương tàn” của Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài - ảnh 1

Phủ Chúa Trịnh xưa do tác giả Samuel Baron vẽ

ẢNH: T.L

Anh em nghi kỵ dẫn đến thanh trừng 

Các vị Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, theo sách đã dẫn được miêu tả đa số khá chừng mực, không có những đặc tính xấu mà những vị bạo chúa hay có: tham vọng, tham lam, tàn ác…, mà thường cất nhắc anh em mình vào vị trí quan trọng như quan đầu tỉnh, chỉ huy quân đội, thống chế, tổng trấn quan… và sử dụng họ vào những việc cao quý của triều đình để xứng đáng với địa vị huynh đệ của Chúa. Tuy nhiên, đến thời Chúa Trịnh Tạc thì xảy ra một vụ án mạng do anh em nghi kỵ dẫn đến thanh trừng khá đau lòng.
Đó là chuyện Chúa Trịnh Tạc cho tống giam Ninh Quốc Công Trịnh Toàn, con út chúa Trịnh Tráng, em của mình và cũng chính là chú ruột của Chúa Trịnh Căn sau này. Ai cũng biết Ninh Quốc Công Trịnh Toàn là người  có công rất lớn trong việc đẩy lùi quân nổi loạn ở vùng Nghệ An trong đợt xung đột lần thứ 5 (1655 -1660). Do có tài và có uy tín trong quân đội nên Trịnh Toàn bị Trịnh Tạc nghi ngờ lập mưu bắt giam, tìm cách giết đi để trừ hậu họa.
Theo sách đã dẫn, Trịnh Toàn (tên trong sách được Samuel Baron viết là Chechenging) hội tụ những đủ đức độ của một người được mọi người kính trọng: đức độ, phóng khoáng, anh dũng, rộng lượng… nên được binh sĩ quý mến gọi là cha, còn quân địch khiếp sợ với uy danh của ông ở Đàng Ngoài hình tượng ông là “ánh chớp Đàng Ngoài”. Biết anh trai ngờ vực vào lòng tốt của mình, Ninh Quốc Công Trịnh Toàn cố gắng tìm mọi cách “thanh minh” và thường đẩy những thành tích vẻ vang ngoài chiến trường là nhờ tài thao lược chỉ đạo của Chúa Trịnh Tạc. Ông khiêm tốn nhận mình chỉ là người thừa hành chỉ đạo của Chúa Trịnh và thề luôn trung thành tuyệt đối. Lúc đầu, Chúa còn tin tưởng vào lời thề này nhưng dần dà không hiểu vỉ lý do gì, Chúa Trịnh Tạc cho triệu tập khẩn Trịnh Toàn cùng một vài quân sĩ về cung khi đang chiến đấu với quân Đàng Trong ở biên thùy phía Nam. Vừa về tới nơi, Ninh Quốc Công Trịnh Toàn bị bắt và tống giam trong một nhà ngục ngay gần phủ Chúa Trịnh.
Vén bức màn bí ẩn chuyện “huynh đệ tương tàn” của Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài - ảnh 2

Chân dung Chúa Trịnh Tạc trong Trịnh gia chính phả

ẢNH: T.L

Từ đó, Trịnh Toàn bị giam cầm suốt trong vài năm mà chẳng có lý do gì chính đáng để phải hành quyết. Tác giả Samuel Baron kể tiếp: “Thế nhưng có lẽ định mệnh đã sắp đặt cho sự ra đi của ông: Vào khoảng năm 1672, một lượng lớn quân sĩ không dưới 40.000 người, ở Kinh thành Kẻ Chợ, chiếm đóng mọi ngõ ngách của khu phủ Chúa Trịnh, gây ra nỗi lo bạo loạn và huyên náo khắp nơi khiến dân chúng sợ hãi bỏ thành chạy về quê. Binh lính đến trước phủ Chúa kêu gào ầm ĩ…”. Tình thế lúc này vô cùng nguy nan, có nguy cơ ảnh hưởng đến sự tồn vong đối với vương quốc nên Chúa Trịnh cho mời nhiều quan cận thần đến tham khảo ý kiến. Một vị quan văn đại thần cho rằng: “Tóm cổ một vài đứa đầu sỏ đem giết sẽ khiến bọn phản loạn khiếp sợ”. Vì vậy, phát hiện ra đám binh lính nổi loạn đang tìm cách phá ngục giải cứu Trịnh Toàn để suy tôn ông này lên làm Chúa, ngay trong đêm, Chúa Trịnh Tạc pha một liều thuốc độc rồi sai viên hoạn quan tin cẩn mang đến yêu cầu Ninh Quốc Công Trịnh Toàn phải uống hết.
Vén bức màn bí ẩn chuyện “huynh đệ tương tàn” của Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài - ảnh 3

Xã hội Đàng Ngoài trong tranh vẽ xưa

ẢNH: T.L

“Ông lúc đó đã đoán được thứ quà Chúa ban cho mình. Trịnh Toàn phủ phục về phía phủ Chúa Trịnh rồi lạy 4 lạy, sau đó uống cạn chén thuốc độc. Vài giờ sau ông chết – một cái chết bị gây ra bởi chính đức độ cao cả của ông cũng như tình yêu lớn lao mà đám binh sĩ dành cho ông”, Samuel Baron chua chát viết.
Ngay sáng hôm sau, sau khi việc sát hại Ninh Quốc Công Trịnh Toàn đã hoàn tất, Chúa Trịnh Tạc cho mở kho phát chẩn bạc và tiền đồng cho đám binh lính nên tạm thời tránh được sự bạo loạn tiếp diễn. Sau đó những cái chết bí ẩn khác chẳng ai hiểu rõ nguyên do cũng lần lượt xảy đến với nhiều người cho đến khi Chúa Trịnh Tạc mất năm 1682 và Trịnh Căn là con trai lên kế vị cha, khép lại một trang sử về một câu chuyện "huynh đệ tương tàn" bí ẩn của giai đoạn này.

Hoạn quan trong phủ Chúa Trịnh

 Chuyện về các hoạn quan trong phủ Chúa Trịnh

Trong phủ Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài có một lực lượng quan trọng, được Chúa tin tưởng và có thế lực là các hoạn quan. Trong số đó, tên tuổi vài người từng được sử sách lưu lại.
Người ở Đàng Trong và Đàng Ngoài có quan niệm trái ngược nhau về hoạn quan /// Ảnh: T.L
Người ở Đàng Trong và Đàng Ngoài có quan niệm trái ngược nhau về hoạn quan
ẢNH: T.L
Nói về không gian trong phủ Chúa Trịnh và các hoạt động ở đó, cuốn sách Mô tả Vương quốc Đàng Ngoài (do Omega và NXB Khoa học Xã hội ấn hành) của tác giả Samuel Baron - người từng được sinh ra trực tiếp tại Đàng Ngoài, có cha người Hà Lan, mẹ là người bản xứ, tiết lộ: “Phủ Chúa lộng lẫy như cung Vua. Họ nhà Chúa cũng thế tập, con trưởng kế vị cha. Tuy nhiên, tham vọng của những người con khác của Chúa thường gây ra nội loạn nhằm tiêu diệt lẫn nhau để lên kế vị. Người Đàng Ngoài có câu: 'Nghìn vị Vua băng hà chẳng hề làm đất nước lâm nguy nhưng một ông Chúa chết mọi người đều hoang mang, lòng dân bất an, triều chính loạn đảo”.
Chuyện về các hoạn quan trong phủ Chúa Trịnh - ảnh 1

Phủ Chúa Trịnh được vẽ năm 1685

ẢNH: SAMUEL BARON

Rất nhiều hoạn quan nịnh bợ

Trong phủ Chúa Trịnh, lực lượng hoạn quan nịnh bợ rất nhiều và hùng hậu, từ 400 – 500 người. Họ kiêu căng, hống hách, vô lý khiến người dân vừa e ngại vừa ghét cay ghét đắng nhưng chẳng biết làm gì. Thế nhưng Chúa thì lại ưu ái, dùng họ vào hầu hết công việc trong nội cung và cả trong những vấn đề quốc gia đại sự. Sách đã dẫn cho biết thêm: “Sau khoảng 7 – 8 năm phục vụ trong cung cấm, chúng sẽ từng bước tiến thân lên các vị trí cao trong xã hội, thậm chí được đặt vào những địa vị có danh vọng như quan đầu tỉnh hoặc tướng lĩnh quân đội. Trong khi đó, nhiều người xứng đáng hơn, tỉ như các quan văn và quan võ, thì lại bị thất sủng và rơi vào cảnh bần hàn…”.
Vương quốc Đàng Ngoài có 6 trấn, đó là chưa tính đến vùng Cao Bằng và một phần xứ Bowes (sách chú thích thuộc hai tỉnh Hưng Hóa và Tuyên Quang). Tại tỉnh Giang - tiếp giáp với với Đàng Trong, người đứng đầu ở đây phải được Chúa đặc biệt tin cẩn, bởi nếu tạo phản mà cấu kết với Đàng Trong thì hậu quả rất khôn lường. Trước đây, tỉnh Giang này do một hoạn quan trấn giữ, tuy nhiên vì xảy ra câu chuyện khá ngộ nghĩnh dưới đây mà Chúa quyết định không bổ nhiệm hoạn quan nào vào đây nữa.
Chuyện về các hoạn quan trong phủ Chúa Trịnh - ảnh 2

Đàng Ngoài dưới thời Chúa Trịnh

ẢNH: T.L

Tác giả Samuel Baron kể: “Người Đàng Trong rất ghét bọn hoạn quan và không bao giờ dùng họ vào việc quan trọng. Khi nghe tin viên hoạn quan mới vào nhậm chức, người Đàng Trong bèn gởi tặng ông này một chiếc yếm lụa làm quà, thứ mà phụ nữ hay mặc, và yêu cầu ông ta nên sử dụng thường xuyên. Hàm ý của việc này là viên hoạn quan đó gần gũi với phái yếu hơn, chứ chẳng ra dáng một vị tướng hay một vị quan cai trị cấp tỉnh”. Vì Chúa Trịnh đặt quá nhiều tin tưởng vào đám hoạn quan vô dụng và như vậy thường phải đánh đổi quá nhiều điều trái ngược với sự tốt đẹp của chính sách chung, thậm chí đôi lúc phải muối mặt chỉ để đổi lấy một số lợi ích nho nhỏ của đám người này.
Ngược lại, trong số này cũng có vài hoạn quan rất thành công trong phủ Chúa Trịnh được sử sách lưu lại, nổi bật nhất là 3 đại quan: Ong-Ja-Tu-Le, Ong-Ja-Ta-Foe-Bay và Ong-Ja-How-Foe-Tack (người nước ngoài thường gọi quan theo chức danh: Ong -Ja là Ông già). 
Hoạn quan Ong-Ja-Tu-Le, hiện qua tài liệu lịch sử đã xác định được và ông này được mô tả khá kỹ trong những văn bản của công ty Đông Ấn Hà Lan - đó chính là ông già Tư Lễ, tức hoạn quan Hoàng Nhân Dũng. Sách Mô tả Vương quốc Đàng Ngoài của tác giả Samuel Baron viết: “Ông này làm đến chức Tư lễ giám nhưng sau đó bị xử tử do khép tội âm mưu chống lại Chúa. Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: ‘Năm 1653, Nhân Dũng là tên hoạn quan được yêu, được làm đến chức Tư lễ giám, thiếu bảo, tước quận công, được ban họ tên là Trịnh Lãm. Quyền lộc quá to nên ngày càng kiêu căng phóng túng, ngầm mưu với thủ hạ là Trần Nhân Liễn nuôi giấu người có yêu thuật là Tuyên Đức để xuống loạn. Việc bị phát giác, đưa xuống triều thần xét tội. Nhân Dũng bị chém bêu đầu, bọn Nhân Liễn, Tuyên Đức đều bị lăng trì, thị chúng”.

Vì sao Chúa Trịnh không thích làm vua?

 Vì sao Chúa Trịnh không thích làm vua?

Dù nắm trong tay mọi quyền hành gần như tuyệt đối nhưng Chúa Trịnh vẫn không muốn lên kế vị ngai vàng. Ngược lại, Chúa cho dựng lên nhà vua chỉ đứng trên danh nghĩa.
Vua Lê thiết triều năm 1685 /// ẢNH: T.L của Samuel Baron
Vua Lê thiết triều năm 1685
ẢNH: T.L CỦA SAMUEL BARON
Tại phủ Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài chỉ mới nghe kể sơ qua thôi, hẳn mọi người đều kinh hoàng trước quyền sinh sát của ông nhưng vì sao Chúa Trịnh vẫn không thích làm Vua? Thắc mắc này của người đời lâu nay được tác giả Samuel Baron giải thích khá rõ trong cuốn Mô tả Vương quốc Đàng Ngoài (do Omega và NXB Khoa học Xã hội ấn hành): “Không phải Chúa không ham quyền lực hay ông ta tôn trọng pháp luật gì đâu, mà bởi ông ta đã nghĩ nát óc về hai lý do sau để không lên làm Vua: Thứ nhất, nếu lên ngôi ông sẽ bị coi là tiếm quyền, bị cả nước ghét và thù oán, nhất là sự chống lại của họ Nguyễn – người sẽ có danh nghĩa chính đáng để tiến đánh dòng họ Chúa Trịnh. Thứ hai, Chúa nhận thức được triều đình Trung Hoa sẽ chống lại ông ta một khi biết tin có kẻ không thuộc dòng dõi vua Lê cướp lấy ngai vàng. Như thế chẳng khác nào tự rước họa lớn vào thân và tự hủy diệt bản thân”.
Vì sao Chúa Trịnh không thích làm vua? - ảnh 1

Tranh xưa vẽ cảnh ăn chơi trong phủ Chúa Trịnh

ẢNH: T. L

Hoàng đế vô thực

Chính vì vậy để an toàn, Chúa Trịnh đã dựng nên một hoàng tử thuộc dòng dõi vua Lê lên làm Vua nhưng thực tế quyền hành đều do Chúa nắm, từ việc quyết định chiến tranh hay hòa bình, tự ra luật và hủy luật, có quyền lên án hoặc ân xá phạm nhân, phong chức tước hoặc bãi nhiệm quan tòa, tướng lĩnh quân đội, thu thuế, ra lệnh phạt… theo ý của Chúa. Bởi thế mà người châu Âu gọi Chúa là Vua hay Vương (King), còn Vua thì được gọi bằng một danh xưng nghe to tát là Hoàng đế nhưng vô thực.
Tác giả Samuel Baron kể lại: ‘Vua Lê chỉ buông rèm trong cung cấm và chẳng ai bén mảng đến ngoài mấy mật thám mà phủ Chúa phái sang. Vua cũng chẳng được ra ngoài cung cấm nhiều hơn một lần trong năm, thường vào dịp lễ, tết. Toàn bộ công việc còn lại chỉ chuẩn y những gì Chúa muốn và thực hiện điều đó thông qua những lệnh chỉ cho đúng tính chất lễ nghi. Đối đầu với Chúa, dù là việc nhỏ nhất cũng dễ mang họa vào thân. Vì vậy, mặc dù dân rất kính trọng Vua nhưng họ lại sợ Chúa – người luôn được xu nịnh vì ông có quyền lực tối thượng trong tay”.
Vì vậy mà Chúa Trịnh thường luôn được ca tụng là nhân vật giữ gìn ngôi báu của hoàng gia cũng như luật pháp và thể chế của vương quốc Đàng Ngoài, nhưng thực ra Chúa Trịnh đã lột sạch quyền lực của vua Lê, điều này sách đã dẫn của Samuel Baron viết: “Tôi nghĩ chuyện này chẳng có ở xứ nào khác, cũng chẳng xảy ra trong lịch sử của bất kỳ một dân tộc nào. Chính trị gia ở nước khác nghe chuyện kỳ lạ này chắc khó có thể tin được”.
Vì sao Chúa Trịnh không thích làm vua? - ảnh 2

Một số trò chơi dân gian của người Đàng Ngoài trong dịp lễ, tết

ẢNH: T.L CỦA SAMUEL BARON

Còn một điều khá nghịch lý là dù mang danh nghĩa Vua của Đàng Ngoài nhưng người kế vị và chính bản thân nhà vua cũng không hề hay biết người con nào sẽ kế vị mình nếu như nhà vua có nhiều con trai. Tác giả Samuel Baron tiết lộ: "Thậm chí nếu nhà vua chỉ có một con trai, chưa chắc người con đó sẽ được kế vị, bởi Chúa mới là người quyết định chọn người nào ông ưa, miễn là thuộc dòng dõi hoàng tộc.Tuy nhiên Chúa cũng hiếm khi gạt bỏ Thái tử khỏi ngai vàng, trừ khi vì lý do trọng đại hoặc do những động cơ cấp bách về chính trị”.
Ở xứ Đàng Ngoài chỉ có Vua và Chúa mới được truyền lại tước hiệu cho con cháu đến đời thứ ba, còn những quan lại khác phải mưu cầu quyền tước qua chinh chiến, qua học hành hoặc mua bằng tiền nhưng chỉ có giá trị trong mỗi đời họ. Lọt qua "cửa ải" thì mới mong có được dịp trung thành với Chúa Trịnh, để nhận được sự ban phát bổng lộc của ông và đặc biệt là địa vị nào đó trong xã hội.

 
Design by Free WordPress Themes | Bloggerized by Lasantha - Premium Blogger Themes | Laundry Detergent Coupons